Rury stalowe precyzyjne produkowane wg EN 10305-3 (okrągłe ze szwem i kształtowniki zamknięte) dostępne są w średnicach zewnętrznych od 14 do 38 mm i grubościach ścianki od 0,6 do 2,5 mm.
Dokumentacja techniczna zapytania ofertowego bez podania gatunku stali to źródło błędów na każdym etapie: od wyceny, przez zamówienie produkcyjne, po odbiór materiału. W branży stalowej sprecyzowanie wymiarów rury oznacza podanie trzech parametrów: średnicy zewnętrznej (OD), grubości ścianki, gatunku stali. Każdy z tych elementów wynika wprost z norm serii EN 10305. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak normy te działają i jak poprawnie odczytać oznaczenie rury stalowej w specyfikacji technicznej lub ofercie handlowej.
Jakie wymiary mają rury stalowe?
Rury precyzyjne ze szwem wg EN 10305-3, które produkujemy, dostępne są w średnicach zewnętrznych od 14,0 do 38,0 mm i grubościach ścianki od 0,6 do 2,5 mm w serii standardowej. Szeroki zakres wymiarów na zamówienie obejmuje grubości ścianek od 0,7 do 2,4 mm.
Poniższa tabela zestawia dostępne wymiary rur okrągłych. Seria standardowa odpowiada typowym potrzebom produkcji seryjnej; wymiary specjalne realizowane są na zamówienie z potwierdzeniem terminu i minimalnej partii produkcyjnej.
| OD (mm) | Grubości ścianki – seria standardowa (mm) | Grubości ścianki – na zamówienie (mm) |
|---|---|---|
| 14,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 16,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 18,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 19,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 20,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 22,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 25,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 28,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 30,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 32,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
| 38,0 | 0,6 / 0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5 / 2,0 / 2,5 | 0,7 / 0,9 / 1,1 / 1,3 / 1,4 / 1,6 / 1,7 / 1,8 / 1,9 / 2,1 / 2,2 / 2,3 / 2,4 |
Kompletna oferta rur stalowych precyzyjnych obejmuje wszystkie wymiary z tabeli powyżej. W przypadku potrzeb niestandardowych zalecamy kontakt przed złożeniem zapytania ofertowego w celu potwierdzenia dostępności kombinacji OD i ścianki.
Normy EN 10305: co regulują i czym się różnią?
Seria EN 10305 obejmuje dwie podstawowe normy: EN 10305-1 dotyczy rur bezszwowych ciągnionych na zimno, EN 10305-3, rur ze szwem zimnoformowanych zgrzewanych indukcyjnie (HF). Produkujemy wyroby wg EN 10305-3.
EN 10305-1: Rury bezszwowe ciągnione na zimno
Norma obejmuje rury okrągłe bez spoiny, wytwarzane metodą ciągnienia na zimno. Charakteryzują się jednorodną strukturą przekroju i najwyższą powtarzalnością wymiarową. Stosowane tam, gdzie niedopuszczalna jest jakakolwiek strefa spoiny, np. w układach hydraulicznych wysokiego ciśnienia lub elementach nośnych wymagających certyfikacji. Nie produkujemy wyrobów wg tej normy.
EN 10305-3: Rury ze szwem kalibrowane na zimno
To podstawowa norma dla produkowanych przez nas rur okrągłych. Obejmuje rury precyzyjne ze szwem wzdłużnym, formowane na zimno z taśmy stalowej i zgrzewane indukcyjnie wysokoczęstotliwościowo (HF). Norma określa: wymagania wymiarowe i wagowe, gatunki stali (E235, E355), dopuszczalne klasy tolerancji, wymagane próby mechaniczne (spłaszczanie, roztłaczanie) oraz warunki dostawy i atestowania.
Wyroby wg EN 10305-3 stosuje się wszędzie tam, gdzie wymagana jest precyzyjna zewnętrzna średnica z powtarzalną tolerancją: meble stalowe, konstrukcje lekkiej inżynierii, elementy maszyn, systemy prowadnic, pneumatyka niskociśnieniowa.
Jak czytać oznaczenie rury stalowej?
Oznaczenie rury 25 x 1,5 EN 10305-3 E355 D2 dekoduje się następująco: OD = 25 mm, grubość ścianki = 1,5 mm, norma EN 10305-3 (rura ze szwem zimnoformowana), gatunek stali E355 (wytrzymałość min. 355 MPa).
Każdy element oznaczenia pełni określoną funkcję w specyfikacji zamówienia:
- OD x t, średnica zewnętrzna i grubość ścianki w mm (np. 25 x 1,5)
- EN 10305-X, wskazanie normy wyrobu (-1 lub -3)
- E235 / E355, gatunek stali i minimalna granica plastyczności w MPa
Najszczęściej stosowane gatunki stali do rur precyzyjnych: E235 i E355
Wybór gatunku stali determinuje właściwości wytrzymałościowe rury i zakres jej dopuszczalnych zastosowań. EN 10305-3 dopuszcza dwa podstawowe gatunki dla rur precyzyjnych ze szwem:
| Gatunek | Dawne oznaczenie | Granica plastyczności Re (min.) | Wytrzymałość na rozciąganie Rm | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| E235 | St35 | 235 MPa | 340-440 MPa | Konstrukcje lekkie, meble, elementy bez dużych obciążeń dynamicznych |
| E355 | St52 | 355 MPa | 470-630 MPa | Maszyny, pojazdy, elementy nośne i wytrzymałościowe |
Jak produkowane są rury stalowe precyzyjne?
Rury precyzyjne ze szwem wg EN 10305-3 powstają metodą zimnoformowania taśmy stalowej i zgrzewania indukcyjnego wysokoczęstotliwościowego (HF). Wąska strefa wpływu ciepła, współczynnik V = 1,0 i możliwość usunięcia zgrzewu wewnętrznego sprawiają, że spoina nie obniża właściwości mechanicznych rury.
Proces produkcji obejmuje kilka etapów:
- Rozwijanie i prostowanie taśmy, taśma stalowa walcowana na zimno (wg EN 10130) podawana jest do linii formującej.
- Zimnoformowanie profilu, stopniowe kształtowanie przekroju okrągłego lub prostokątnego przez zestaw rolek formujących, bez podgrzewania materiału.
- Zgrzewanie indukcyjne HF, krawędzie taśmy nagrzewane są wysokoczęstotliwościowo (HF) do temperatury spawania i łączone pod ciśnieniem rolek dociskowych. Strefa wpływu ciepła jest wąska, co minimalizuje zmiany struktury metalograficznej materiału rodzimego. Spoina osiąga współczynnik wytrzymałości V = 1,0 (pełna wytrzymałość przekroju).
- Usuwanie zgrzewu zewnętrznego i wewnętrznego, zewnętrzna nadlewka spoiny jest frezowana na bieżąco. Na życzenie możliwe jest również usunięcie zgrzewu wewnętrznego, istotne w zastosowaniach wymagających gładkości wewnętrznej powierzchni.
- Kalibrowanie i cięcie, rura przechodzi przez zestaw kalibrujący zapewniający finalne wymiary i tolerancje, a następnie jest cięta na wymagane długości.
Kontrola jakości i atesty materiałowe
Każda rura w naszej linii produkcyjnej przechodzi badanie nieniszczące metodą wiroprądową (eddy current), 100% spoin kontrolowanych jest w sposób ciągły. Badania mechaniczne obejmują próbę spłaszczania i roztłaczania zgodnie z wymaganiami EN 10305-3.
Dokumentacja materiałowa dostępna jest w dwóch zakresach:
- Atest 2.2 wg EN 10204, deklaracja zgodności producenta z wymaganiami zamówienia.
- Atest 3.1 wg EN 10204, dokument kontroli wystawiony przez uprawnionego przedstawiciela producenta na podstawie badań określonej partii materiału. Wymagany w branżach wymagających pełnej identyfikowalności oraz precyzyjnej dokumentacji technicznej.
Aby zamówić rury z atestem 3.1, należy zaznaczyć to wymaganie na etapie zapytania ofertowego, atest wystawiany jest do konkretnego numeru wytopu i partii produkcyjnej.
Dobór właściwego wymiaru rury stalowej to połączenie dwóch decyzji: wskazania normy wyrobu (EN 10305-1 lub EN 10305-3) oraz wyboru gatunku stali (E235 lub E355). Podanie wszystkich czterech parametrów, OD, grubość ścianki, norma, gatunek, w zapytaniu ofertowym eliminuje nieporozumienia i skraca czas realizacji zamówienia.
Sprawdź naszą pełną ofertę profili stalowych lub zapytaj o specyfikację bezpośrednio, nasz dział techniczny odpowie na pytania dotyczące doboru wymiaru i dokumentacji materiałowej.
FAQ
Produkujemy rury okrągłe wg EN 10305-3 w średnicach zewnętrznych od 14,0 do 38,0 mm (OD: 14, 16, 18, 19, 20, 22, 25, 28, 30, 32, 38 mm) i grubościach ścianki od 0,6 do 2,5 mm w serii standardowej. Wymiary specjalne (ścianki pośrednie) dostępne są na zamówienie.
EN 10305-1 dotyczy rur bezszwowych ciągnionych na zimno, bez żadnej spoiny. EN 10305-3 obejmuje rury ze szwem zimnoformowane i zgrzewane indukcyjnie HF. Rury wg EN 10305-3 są tańsze w produkcji seryjnej, a przy prawidłowej technologii zgrzewania HF (V = 1,0) osiągają pełną wytrzymałość przekroju. Rury bezszwowe (EN 10305-1) wybierane są tam, gdzie niedopuszczalna jest jakakolwiek strefa spoiny.
Atest 3.1 wg EN 10204 wymagany jest w branżach regulowanych: motoryzacja (dostawcy Tier 1/2), kolejnictwo, maszyny przemysłowe certyfikowane wg dyrektyw UE. W odróżnieniu od atestu 2.2, dokument 3.1 wystawia producent na podstawie badań konkretnej partii materiału i numeru wytopu. Wymóg należy zgłosić na etapie zapytania ofertowego.
